+90 533 301 47 86

Sosyal Medyada Biz}

Ankara Şubemiz Hizmetinizde!
2017 Mayıs itibari ile Ankara şubemizle hizmetinizdeyiz.
Ankara Şubesine Ulaşın

DEHB: Tuzaklar

DEHB: Tuzaklar

Tuğba Yücel
(Pedagog\Psikoterapist)

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, yaşlarına uygun düzeyde dikkatini toplayamayan ve aşırı hareketli olan çocuklar için kullanılan bir terimdir. DEHB’ın daha çok nörolojik gelişimdeki bir aksama ya da biyolojik yapıdan kaynaklanan davranışsal bir sorun olduğu kabul ediliyor. Ama bu biyolojik yapısında sorun olan her çocuk DEHB davranışları gösterir anlamına gelmez.

Ana babalar çocuklarında DEHB olmasının nedeni değildir. Ancak ana-baba ve öğretmenler DEAH’lı bir çocuğun toplumsal ve akademik açıdan daha uyumlu olması için davranışlarını değiştirmesine yardımcı olabilirler.

Burada üzerinde durulması gereken en önemli nokta, çocuğun gerçekten dikkat eksikliği yaşayıp yaşamadığıdır. Okullarda psikolojik danışmanlara gelen tüm çocukların %25-50’si DEAH kuşkusu ile geliyor\ getiriliyor. Çocukların duygusal süreçleri göz önüne alınmadığında her türlü belirti dikkat eksikliği belirtisi olup çıkıveriyor, ailenin ve öğretmenin gözünde. Çocuğun gerçekten DEHB tanısı alması için uzmanlarca hassasiyetle incelenmesi gerekiyor. Çocuklar çeşitli testlerden geçiyorlar, yani bu ailenin ya da öğretmenin koyabileceği bir tanı değil.

DEHB de tıpkı diğer birçok bozukluk ya da engel gibi sömürüye son derece açık bir alan. Çeşitli yöntemler, geçerliği olmayan bir takım tekniklerle dikkat eksikliğini tedavi ettiğini iddia eden birçok kurum bulunmakta ne yazık ki. İnsanların hassas noktalarını kullanarak çocukları sömüren ve henüz çocuklara yıllar sonra vereceği zararlar hakkında kimsenin fikrinin olmadığı bu yöntemler vize sorulmaksızın yurt dışından ithal edilmiştir ve bizim çocuklarımız üzerinde uygulanmaktadır. Bu noktada iş ailelere düşmektedir. Dikkat eksikliği bir bozukluktur ve psikiyatr-psikolog\psikolojik danışman işbirliği ile gerek ilaç tedavileri gerekse eğitim düzenlemeleri, aile bilgilendirmeleri, gereken motivasyonun sağlanması, doğru çalışma alışkanlıklarının kazandırılması destekleri gibi psikolojik desteklere üstesinden gelinebilir. Ailelerin yapması gereken “Dikkat Eksikliğine Kesin Çözüm” vb. sloganlarla ortada dolaşan eğitimci olduklarını iddia edenlere doğrudan güvenmemek ve uzman kişilerden destek almaktır.

DEAH’ yardım etmek isteyen öğretmen ve anne-baba önce tüm önyargılarından ve diğer çocuklar için işe yaradığını düşündüğü tüm davranış değiştirme yöntemlerinden sıyrılmak zorundadır. Sonra yapılabilecek en temel şeyler:
 İstenilen davranışı yaptığı an yanıt verin.
 Sık sık geri bildirimde bulunun ve çocuğun davranışının sonuçlarını yansıtın.
 Daha fazla somut ödüller verin.
 Olumsuzdan çok olumlu yanıt kullanın.
 Tutarlı olun.
 Sorunları önceden fark edin ve önlem alın.
 Bakış açınızı ve sınırlarınızı koruyun.
 Bağışlayıcı olun.

DEAH’lı çocuklar o kadar çok yanlış yaparlar ki; eğer sadece yapılan yanlışlara odaklanacak olursanız sürekli onları cezalandırmaya başlayabilirsiniz. Hafif cezalar (uyarma, kızma vb) etkili olmayacak, Ağır cezalar (şiddet kullanma, babayla-polisle tehdit etme, müdüre yollama, arkadaşlarının içinde küçük düşürecek cezalar ya da sözler vb.) olumsuz davranışı artıracaktır. Cezanın kullanılmasında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta; cezayı oldukça az miktarda ve dikkatli bir biçimde ve mutlaka bir ödüllendirme programı ile birlikte kullanmaktır. DEHB’li çocukta belli miktarda işe yarayacak tek ceza; orta düzey cezalardır (yoksun bırakma, ara verme, küçük bir ödülü iptal etme vb.)! DEHB’lİ çocuklarda olumsuz geri bildirimler genellikle işe yaramamaktadır. Bu çocuklar zaten toplumun istediği eylemleri gerçekleştirebilmek için oldukça fazla bir çaba göstermek zorunda kalmaktadırlar, bu çabalarının olumlu yanları görmezden gelinip, onların kendi doğaları olan fakat topluma göre olumuz olarak nitelendirilen eylemler için cezalandırıldıklarında kendilerini daha fazla toplumdan soyutlanmış hissedeceklerdir. Bu ise onların istenmeyen eylemlerini artırmakla birlikte, yalnızlıklarını ve mutsuzluklarını da artıracaktır. DEHB’li bir çocuğu yerinde oturmadığı için cezalandırmak; tuvalet gereksinimi olduğunu söyleyen normal bir çocuğu cezalandırmaktan farksızdır.

DEAH duyarlılık ister.
DEAH sevgi ister.
DEAH anlaşılmak ister.
DEAH özel bir çocuktur. Tıpkı diğer tüm çocuklar gibi…

06 Temmuz 2016
891 kez görüntülendi

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN

Tuğba YÜCEL Tuğba Yücel - DoktorTakvimi.com